Kurk of schroefdop: wat is beter voor wijn?

Je staat met twee flessen wijn in je hand. De ene heeft een mooie natuurkurk, de andere een schroefdop. Welke is dan de betere wijn?

Het korte antwoord: aan de afsluiting kun je de kwaliteit van een wijn niet aflezen. Een goede wijn kan een kurk hebben, maar net zo goed een schroefdop. Toch zijn er behoorlijke verschillen. En ja, als ik een mooie fles cadeau geef, snap ik ook wel dat het plopje van een echte kurk nét iets feestelijker voelt.

Natuurkurk: traditie met een klein risico

Een natuurkurk wordt gemaakt uit de bast van de kurkeik en heeft natuurlijk iets klassieks. Folie eraf, kurkentrekker erin en dan dat mooie plop. Zeker bij een fles die je cadeau geeft, hoort dat voor veel mensen een beetje bij de wijnbeleving.

Kurk heeft bovendien eigenschappen die interessant zijn voor wijnen die langere tijd op fles rijpen. Een natuurproduct is alleen nooit honderd procent identiek. De ene kurk laat wat meer zuurstof door dan de andere en ook de kwaliteit van kurk kan verschillen. Onderzoek naar wijnsluitingen laat inderdaad zien dat natuurkurken meer variatie in zuurstofoverdracht kunnen vertonen dan schroefdoppen.

Flessen met natuurkurk kun je bij langere bewaring het beste liggend opslaan, zodat de kurk niet uitdroogt.

En dan is er nog dat ene nadeel: kurksmaak. Daar komen we zo op terug.

Schroefdop: makkelijk én serieus

De schroefdop heeft lang met een imagoprobleem gezeten. Schroefdop? Dan zal het wel goedkope wijn zijn.

Dat idee kun je inmiddels rustig vergeten.

Vooral in landen als Australië en Nieuw-Zeeland worden ook heel serieuze en kostbare wijnen met een schroefdop afgesloten. Een schroefdop heeft namelijk een paar praktische voordelen. Hij sluit heel constant af, de kans op TCA door de sluiting is veel kleiner en je hebt geen kurkentrekker nodig. Ook handig wanneer je op een verjaardag aankomt en de gastheer er nét geen kan vinden.

Bij veel schroefdoppen komt bovendien maar heel weinig zuurstof bij de wijn. Er bestaan verschillende soorten afdichtingen, waarbij de hoeveelheid doorgelaten zuurstof zelfs kan verschillen.

Dat laatste kan juist aantrekkelijk zijn bij frisse, fruitige wijnen: die kunnen hun fruitige karakter lang behouden.

Kun je wijn met een schroefdop bewaren?

Zeker.

Het idee dat een wijn alleen onder natuurkurk goed kan rijpen, is achterhaald. Ook wijn onder schroefdop kan zich jarenlang ontwikkelen. Sterker nog: bij goede Australische en Nieuw-Zeelandse wijnen is een schroefdop heel normaal.

De ontwikkeling kan wel anders verlopen. Hoeveel zuurstof tijdens de flesrijping bij de wijn komt, heeft invloed op de manier waarop aroma’s, kleur en tannines zich ontwikkelen. Daarom kun je eigenlijk niet simpelweg zeggen dat kurk beter is voor oude wijn en een schroefdop alleen geschikt is voor jonge wijn.

Kurksmaak: die natte kartonnen doos

Zoals hierboven beloofd: wat is kurksmaak eigenlijk?

De bekendste veroorzaker is 2,4,6-trichlooranisol, kortweg TCA. Je herkent het vaak aan een muffe geur. Denk aan nat karton, een vochtige kelder of een oude vaatdoek. Soms is het heel duidelijk, maar een kleine hoeveelheid TCA kan er ook simpelweg voor zorgen dat een wijn nauwelijks meer naar fruit ruikt.

Overigens is de term kurksmaak een beetje verraderlijk. TCA wordt sterk met natuurkurk geassocieerd, maar kan ook elders in een wijnbedrijf ontstaan. Een wijn met een muffe TCA-geur hoeft dus niet per definitie door de kurk besmet te zijn.

De kurkindustrie heeft de afgelopen jaren bovendien flink geïnvesteerd in technieken om TCA terug te dringen.

En dan hebben we nog glas, kunststof en technische kurk

De keuze bestaat natuurlijk niet alleen uit kurk of schroefdop. Je ziet ook synthetische stoppen, technische kurken die uit verwerkt kurkmateriaal bestaan en glazen afsluitingen zoals Vinolok.

Vooral zo’n glazen stop vind ik bij een cadeauwijn best aardig. Je mist weliswaar de kurkentrekker, maar de fles ziet er bijzonder uit en het openen heeft toch iets feestelijks.

Dus: kurk of schroefdop?

Voor de kwaliteit van de wijn zou ik me er bij het kiezen van een fles nauwelijks door laten leiden. Producent, druif, herkomst en de manier waarop de wijn gemaakt is, zeggen veel meer.

Geef je de fles cadeau, dan kan een echte natuurkurk wel nét wat meer ceremonie geven bij het openen. Zoek je vooral gemak en een betrouwbare afsluiting? Dan wint de schroefdop.

En kom je op Wijnkado.nl een mooie fles tegen met een schroefdop: laat hem daar vooral niet om staan. De wijn wordt er echt niet minder van.

Tenslotte

Wist je dat Portugal de grootste producent is van kurken? Vandaar dat de meeste wijnen uit Portugal een echte kurk hebben!

In dat land zit trouwens ook een van de grootste producenten, op hun website kun je veel meer leren over kurk.