Waarom voelt een zware wijnfles duurder aan?

Een blog met een kwinkslag, maar wél over een onderwerp waar daadwerkelijk onderzoek naar gedaan is. Een zware wijnfles voelt duurder aan omdat we gewicht onbewust associëren met luxe, kwaliteit en een hogere prijs. Onderzoek laat zien dat die associatie bij wijnconsumenten daadwerkelijk bestaat. Dit volgt uit een onderzoek onder Portugese consumenten. Het blijkt dat zwaardere wijnflessen worden geassocieerd met een hogere prijs én een betere kwaliteit wijn. En misschien gek genoeg: die associatie bleek zelfs sterker bij mensen met meer wijnkennis.

We laten ons dus blijkbaar toch een beetje beïnvloeden door de verpakking.

De fles verkoopt mee

Wijn is een product en dat product moet, net als ieder ander product, verkocht worden. En de wijnwereld staat voor een uitdaging: op dit moment wordt wereldwijd iets meer wijn gemaakt dan er gedronken wordt. Wijnproducenten moeten dus nadenken over de manier waarop ze zich onderscheiden van hun concurrenten.

Dat kan natuurlijk met de wijn zelf, maar ook met de uitmonstering. Hoe ontwerp je een uitnodigend etiket? En minstens zo belangrijk: in wat voor fles bottel je de wijn?

Een wijnboer zal dus op zoek gaan naar een combinatie waarvan hij denkt dat de consument er enthousiast van wordt. En dan kan zo’n zware fles zeker helpen. Pak in een winkel maar eens twee flessen vast die naast elkaar staan. De zware fles voelt al snel wat luxer en kostbaarder aan.

Dat is niet alleen gevoel. In het Portugese onderzoek werden 315 flessen rode wijn onderzocht op onder meer gewicht, vorm en prijs. Het gewicht van de fles bleek daadwerkelijk positief samen te hangen met de prijs van de wijn. Consumenten associeerden een zwaardere fles bovendien met premium wijn, een hogere prijs en betere kwaliteit.

Een wijnboer kan niet altijd zomaar iedere fles kiezen

De wijnboer heeft daarin niet altijd volledig de vrije hand. Sommige wijnstreken hebben een heel herkenbaar flestype.

Een aardig voorbeeld is Picpoul de Pinet. Veel producenten gebruiken daar de opvallende groene Bouteille Neptune, met golven rond de hals en het kruis van de Languedoc. Die fles werd speciaal voor de producenten van de appellatie ontwikkeld en wordt sinds 1994 gemaakt. Tegenwoordig is hij haast onderdeel geworden van de identiteit van Picpoul de Pinet. Overigens is het gebruik ervan niet verplicht; de wijn mag ook in een gewone fles worden gebotteld.

Ook de klassieke Bordeauxfles kennen we allemaal. En zelfs binnen zo’n bekend model bestaan flinke verschillen in gewicht. In hetzelfde onderzoek werden Bordeauxflessen gevonden die bij dezelfde inhoud ongeveer 100 gram in gewicht verschilden.

Zwaar voelt luxe, maar licht is duurzamer

En daar zit een interessante tegenstelling.

Een zware fles ziet er prachtig en luxueus uit én wordt met een betere wijn geassocieerd. Maar vanuit duurzaamheidsperspectief wil de wijnwereld juist steeds vaker de andere kant op.

Voor een zware glazen fles is meer glas en energie nodig en vervolgens moet al dat extra gewicht ook nog vervoerd worden. Lichtere flessen kunnen daardoor de milieubelasting verlagen. Nieuwe standaardflessen worden dan ook steeds lichter; glasproducent Ardagh introduceerde bijvoorbeeld Bordeauxflessen die van 410 naar 360 gram gingen, met volgens het bedrijf circa 12% minder CO₂-uitstoot per fles.

En uiteraard speelt er voor de wijnboer nog iets mee: glas én transport kosten geld. Minder gewicht kan dus ook gewoon goedkoper zijn.

Worden we dan voor de gek gehouden?

Soms misschien een beetje.

Ik ken zelfs wijnboeren die dezelfde wijn onder verschillende merken en in verschillende flessen bottelen. Andere fles, ander etiket, andere uitstraling — en ineens heb je als consument het gevoel dat je naar een heel ander product kijkt.

Wat ons betreft gaat het daarom in eerste instantie om de inhoud van de fles en het verhaal van de wijnboer. In welk type fles die wijn zit, vinden we minder belangrijk.

Zit een uitstekende wijn vervolgens óók nog in een mooie fles met een aansprekend etiket? Dan is dat mooi meegenomen. Zeker wanneer je de wijn cadeau geeft.

Maar een zware fles maakt een wijn dus niet automatisch beter. Hij laat ons alleen een beetje denken dat dat zo is.

Conclusie:

Een zware fles maakt een wijn niet automatisch beter. Onderzoek laat vooral zien dat we gewicht associëren met kwaliteit, luxe en een hogere prijs. Vanuit duurzaamheid kiest de wijnwereld juist steeds vaker voor lichtere flessen.

Lees ook onze blog “Smaakt een wijn met een mooi etiket lekkerder?”

Bronnen

Soares, J., Ramos, P. & Poças, F. (2022) – Is lightweighting glass bottles for wine an option? Linking technical requirements and consumer attitude. Packaging Technology and Science, 35(11), 833–843. Het onderzoek laat zien dat Portugese consumenten zwaardere flessen associëren met hogere prijs en kwaliteit, vooral consumenten met meer wijnkennis.

AOP Picpoul de Pinet – informatie over de Neptune-fles, die sinds 1994 wordt geproduceerd en eigendom is van het syndicaat.

Ardagh Glass Packaging-Europe (2024) – introductie van lichtere 750 ml-wijnflessen van 360 gram ter vervanging van varianten van 410 gram.

PS. Hoe zwaar is een wijnfles eigenlijk?

Een standaard wijnfles bevat 75 cl wijn, maar het gewicht van de lege fles kan behoorlijk verschillen. Grofweg kun je uitgaan van:

• Lichtgewicht wijnfles: ca. 345–360 gram
• Normale Bordeaux- of Elzasfles: ca. 400–500 gram
• Stevigere/premium wijnfles: ca. 550–700 gram
• Zware luxe wijnfles: 700 gram tot soms ruim 1 kilo
• Champagnefles: meestal ca. 800–900 gram. Deze flessen moeten veel meer druk kunnen weerstaan.